Chi tiết tin

Đà Nẵng với bài toán nhà ở xã hội: Cân bằng an sinh và phát triển

Người đăng: Tổng Biên tập Ngày đăng: 15:19 | 16/11/2026 Lượt xem: 46

Từ thực tiễn triển khai và giám sát tại một số dự án, đang đặt ra yêu cầu cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân bổ, xét duyệt và tổ chức đầu tư nhà ở xã hội theo hướng công bằng, sát nhu cầu và phù hợp với đặc điểm của từng nhóm đối tượng.

Lễ cất nóc dự án Chung cư cho người thu nhập thấp tại khu dân cư An Trung 2. Ảnh: Báo Đà Nẵng.

 

Tại Điều 5 Quyết định số 47/2024/QĐ-UBND của UBND thành phố Đà Nẵng về đối tượng được thuê, mua, thuê mua nhà ở xã hội không do Nhà nước đầu tư xây dựng bằng vốn đầu tư công quy định “Hỗ trợ giải quyết cho thuê, mua, thuê mua nhà ở xã hội đối với đối tượng quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 và 10 Điều 76 Luật Nhà ở; đối tượng quy định tại khoản 7 Điều 76 Luật Nhà ở chưa được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân”. Tại Điều 3 Quy định kèm theo Quyết định số 111/2026/QĐ- UBND có hiệu lực từ ngày 21/7/2026, thay thế Quyết định số 47 cũng quy định “Hỗ trợ giải quyết bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội không do Nhà nước đầu tư xây dựng bằng vốn đầu tư công đối với đối tượng quy định tại các khoản 2,3 Điều 76 Luật Nhà ở. Có thể nói, đây là một chính sách có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện sự quan tâm của chính quyền thành phố đối với các nhóm dân cư có khó khăn về nhà ở, đặc biệt là những người có đóng góp, cống hiến cho đất nước, các đối tượng chính sách và người có thu nhập còn hạn chế.

 

Theo báo cáo của Sở Xây dựng, đối với các dự án nhà ở xã hội được đầu tư bằng nguồn vốn ngoài ngân sách từ năm 2023 đến nay, thành phố hiện có 6 dự án với tổng số 6.122 căn hộ, gồm 5.610 căn để bán và 512 căn cho thuê. Đến nay, đã có 4.558 căn được ký hợp đồng mua bán, cho thuê. Giai đoạn 2026-2030, Đà Nẵng đặt mục tiêu hoàn thành hơn 26.000 căn nhà ở xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở xã hội cho các đối tượng. Tuy nhiên, nếu đặt trong tương quan với quy mô hơn 549.000 lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp, trong đó có hơn 157.000 người làm việc tại các khu công nghiệp, khu kinh tế, nguồn cung hiện nay vẫn còn khoảng cách đáng kể so với nhu cầu thực tế. Hơn nữa, số liệu về nhà ở xã hội mới chỉ phản ánh một phần bức tranh nhà ở của người lao động. Trên thực tế, một bộ phận lớn công nhân, lao động trẻ, nhân viên ngành dịch vụ, du lịch và lao động ngoại tỉnh vẫn phải thuê phòng trọ tại các khu dân cư với mức giá phổ biến từ 2,5-3,5 triệu đồng/tháng, chưa kể chi phí điện, nước và các khoản sinh hoạt khác.

 

Người dân mua nhà tại dự án An Trung 2. Ảnh: Báo Đà Nẵng.

 

Qua giám sát tại hai dự án nhà ở xã hội được đầu tư bằng nguồn vốn ngoài ngân sách, gồm Chung cư cho người thu nhập thấp tại dự án An Trung 2 và Khu tái định cư Đại Địa Bảo, có thể thấy chính sách này đã bước đầu phát huy hiệu quả, tạo cơ hội cho nhiều đối tượng chính sách tiếp cận nhà ở trên địa bàn thành phố. Cụ thể, từ năm 2023 đến nay, tại dự án nhà ở xã hội An Trung 2 có 135 hồ sơ người có công với cách mạng, trong đó có 13 trường hợp ngoại tỉnh. Tại dự án Đại Địa Bảo có 118 hồ sơ người có công với cách mạng, trong đó có 15 trường hợp ngoại tỉnh. Như vậy, trong tổng số 253 hồ sơ người có công tại hai dự án, có 28 trường hợp đến từ ngoài thành phố, chiếm khoảng 11%. Những con số trên cho thấy chính sách nhà ở xã hội của Đà Nẵng không chỉ mang lại lợi ích cho người dân đang sinh sống trên địa bàn mà còn thể hiện sức lan tỏa, sự hấp dẫn của một địa phương có chính sách an sinh xã hội tích cực. Việc người có công từ các địa phương khác tìm đến Đà Nẵng để mua nhà ở xã hội cũng phản ánh nhu cầu thực tế về nhà ở và mong muốn được sinh sống tại một đô thị có chất lượng sống tốt.

 

Tuy nhiên, chính từ kết quả giám sát này cũng đặt ra một vấn đề cần được nhìn nhận thấu đáo: Trong điều kiện nhu cầu nhà ở xã hội của người dân Đà Nẵng còn rất lớn, nguồn cung chưa đáp ứng đầy đủ, việc tổ chức phân bổ quỹ nhà như thế nào để vừa bảo đảm tính nhân văn, vừa đáp ứng tốt nhất nhu cầu an cư của người dân thành phố là yêu cầu cần được quan tâm.

 

Cần hài hòa giữa chính sách mở và nhu cầu an cư của người dân địa phương

 

Về nguyên tắc, việc giải quyết cho thuê, mua, thuê mua nhà ở xã hội phải tuân thủ đầy đủ các điều kiện, đối tượng và trình tự, thủ tục theo quy định của Luật Nhà ở và các văn bản hướng dẫn thi hành. Do đó, việc người có công ở ngoài thành phố được tiếp cận nhà ở xã hội tại Đà Nẵng, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật, là phù hợp với chính sách hiện hành. Dẫu vậy, xét từ góc độ quản lý và phân bổ nguồn lực an sinh, cần đặt vấn đề về mức độ ưu tiên giữa các nhóm đối tượng trong bối cảnh nguồn cung nhà ở xã hội có giới hạn, trong khi nhu cầu của người dân thành phố ngày càng tăng.

 

Đà Nẵng đang trong quá trình phát triển mạnh mẽ, mở rộng không gian đô thị, thu hút đầu tư, phát triển các ngành dịch vụ, du lịch, công nghiệp công nghệ cao và kinh tế số. Cùng với quá trình này, nhu cầu nhà ở của đội ngũ công nhân, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức, người có thu nhập thấp và các nhóm yếu thế ngày càng lớn. Không ít người dân có thời gian dài sinh sống, làm việc, đóng góp cho sự phát triển của thành phố nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận nhà ở phù hợp với khả năng tài chính. Trong bối cảnh đó, bài toán đặt ra không phải là hạn chế quyền tiếp cận nhà ở xã hội của người dân ngoài thành phố, mà là nghiên cứu cơ chế ưu tiên hợp lý, minh bạch và có cơ sở pháp lý nhằm bảo đảm nguồn lực nhà ở xã hội được phân bổ sát hơn với nhu cầu an sinh trên địa bàn.

 

Theo đó, thành phố cần nghiên cứu cơ chế ưu tiên đối với người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ và các đối tượng chính sách đang sinh sống, làm việc, có quá trình gắn bó với Đà Nẵng, trong phạm vi pháp luật cho phép. Đồng thời, cần đánh giá khả năng xây dựng tỷ lệ phân bổ phù hợp cho các đối tượng đủ điều kiện đến từ địa phương khác- nếu được pháp luật cho phép và có căn cứ thực tiễn. Việc nghiên cứu tỷ lệ ưu tiên không nên được hiểu là đặt thêm điều kiện hành chính hoặc điều kiện cư trú trái với quy định của Luật Nhà ở. Thay vào đó, cần tập trung vào việc vận dụng đúng các tiêu chí ưu tiên, cơ chế phân bổ và chính sách hỗ trợ mà pháp luật đã quy định hoặc giao địa phương quyết định nhưng bảo đảm công khai, minh bạch, không làm phát sinh rào cản bất hợp lý đối với người dân.

 

Không nên gộp nhiều nhóm đối tượng vào một mô hình nhà ở xã hội

 

Một vấn đề khác được đặt ra từ thực tiễn giám sát là sự cần thiết phải đổi mới tư duy quy hoạch, đầu tư và tổ chức các dự án nhà ở xã hội theo hướng phân khúc rõ ràng, phù hợp với đặc điểm của từng nhóm đối tượng thụ hưởng. Thực tế cho thấy, các nhóm được hưởng chính sách nhà ở xã hội có hoàn cảnh, nhu cầu, khả năng tài chính và đặc điểm sinh hoạt rất khác nhau.

 

Người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ cần được quan tâm về điều kiện sống, khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe và môi trường sinh hoạt thuận tiện. Hộ nghèo, hộ cận nghèo khu vực nông thôn thường có khả năng tài chính hạn chế, cần những mô hình nhà ở phù hợp với điều kiện kinh tế và đặc thù sinh kế. Trong khi đó, công nhân, người lao động tại các doanh nghiệp, khu công nghiệp lại có nhu cầu lớn về nhà ở gần nơi làm việc, giao thông thuận tiện, chi phí thuê hoặc mua phù hợp với thu nhập,…Nếu tất cả các nhóm đối tượng được đưa vào cùng một dự án, cùng một mô hình sản phẩm nhà ở thì công tác xét duyệt, bố trí căn hộ và quản lý vận hành có thể phát sinh những khó khăn nhất định. Đặc biệt, sự khác biệt về khả năng chi trả, nhu cầu diện tích, công năng sử dụng, điều kiện tiếp cận các tiện ích,… có thể khiến sản phẩm nhà ở chưa thực sự phù hợp với từng nhóm thụ hưởng. Vì vậy, Đà Nẵng nên nghiên cứu chuyển dần từ cách tiếp cận đầu tư nhà ở xã hội theo hướng đáp ứng số lượng chung sang mô hình phát triển nhà ở xã hội có phân khúc theo nhóm đối tượng gắn với đặc điểm dân cư và nhu cầu thực tế của từng khu vực, điều này sẽ giúp thành phố chủ động xác định quy mô, vị trí, cơ cấu căn hộ, suất đầu tư và phương thức hỗ trợ phù hợp. Đồng thời, tạo thuận lợi trong xét duyệt, phân bổ quỹ nhà, quản lý vận hành và thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư. Đây cũng là giải pháp hạn chế tình trạng đầu tư dàn trải, sản phẩm chưa sát nhu cầu hoặc người dân đủ điều kiện nhưng khó tìm được loại hình nhà ở phù hợp với khả năng chi trả.

Tác giả: Minh Sơn

Các tin cũ hơn:

Thông tin - Thông báo