Khi nét đẹp tâm linh đồng hành cùng môi trường xanh
Thời gian qua, việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang tại thành phố Đà Nẵng đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận nhờ sự vào cuộc sát sao của các cấp ủy, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội. Tổ chức tang lễ có xu hướng chuyển biến văn minh, phù hợp với thuần phong mỹ tục và tín ngưỡng tâm linh của dân tộc. Các tập tục không còn phù hợp từng bước được hạn chế; tình trạng lấn chiếm lòng đường, rải vàng mã gây mất an toàn giao thông và ảnh hưởng mỹ quan đô thị đã giảm đáng kể. Đặc biệt, hình thức hỏa táng đang ngày càng được người dân đồng thuận lựa chọn như một cách thức tiễn đưa văn minh.
Dựng rạp hiếu, hỉ lấn đường gây cản trở giao thông
Tuy nhiên, tại một số khu dân cư, đôi khi việc tổ chức tang lễ kéo dài, sử dụng âm thanh quá lớn, rải tiền và vàng mã trên đường đưa tang vẫn diễn ra. Điều này vô tình gây ảnh hưởng đến môi trường sống công cộng và làm giảm đi sự trang nghiêm vốn có của một nghi thức tâm linh.
Sự đồng thuận từ nhận thức đến hành động
Ghi nhận thực tế tại các khu dân cư trên địa bàn thành phố, đa số người dân đều bày tỏ sự đồng tình với chủ trương mới nhằm khắc phục những hình ảnh chưa đẹp trong tang lễ, hướng tới sự an yên trong cộng đồng.
Bà Lê Thị Mai (65 tuổi, phường Nam Dương, Đà Nẵng) chia sẻ: "Mỗi lần gần nhà trong kiệt có đám tang, rạp dựng lên là lối đi gần như bị bít lối, việc đi lại của bà con rất khó khăn. Chưa kể tiếng kèn trống, nhạc hiếu mở công suất lớn từ sáng sớm đến đêm muộn khiến người già, trẻ nhỏ quanh đó không tài nào chợp mắt nổi. Tôi rất ủng hộ việc thành phố siết chặt quy định giờ giấc mở loa và hạn chế dựng rạp chiếm lối đi chung"
Bên cạnh đó, câu chuyện rải tiền thật và vàng mã trên đường đưa tang - một tập tục lâu đời với tâm niệm "đưa đường chỉ lối" cho người khuất - nay cũng được người dân nhìn nhận lại, hướng tới việc bảo vệ môi trường sống xanh, sạch, đẹp hơn.
Anh Trần Minh Hoàng (34 tuổi, phường Thanh Khê, Đà Nẵng) thẳng thắn: "Tôi đi đường sợ nhất là khi đi phía sau các xe tang, lo lắng vàng mã, tiền giấy thật họ rải bay tứ tung rồi đập thẳng vào mặt mình, không những vậy những tờ giấy đó để lại trên đường gây mất mỹ quan đô thị và ô nhiễm môi trường"
Tâm linh không nằm ở lượng vàng mã đốt đi hay rải xuống đường, mà nằm ở sự trang nghiêm, lòng thành kính và việc tạo phước lành cho người đã khuất bằng cách bảo vệ môi trường, không làm ảnh hưởng đến người sống. Từ sự thay đổi trong tư duy đó, xu hướng chuyển đổi sang hình thức hỏa táng văn minh đang được nhiều gia đình chủ động đón nhận.
Trung tâm Hỏa táng An Phước Viên tại Nghĩa trang Hòa Sơn, phường Hòa Khánh thành phố Đà Nẵng đi vào hoạt động từ tháng 12/2009
Ông Lê Văn Thắng (56 tuổi, phường Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng)- một người vừa tổ chức tang lễ cho người thân theo nếp sống mới, tâm sự: "Khi cụ nhà tôi qua đời, gia đình đã họp và quyết định chọn hình thức hỏa táng thay vì địa táng truyền thống. Ban đầu các cụ lớn tuổi trong dòng họ cũng e ngại vì thói quen cũ, nhưng khi nghe giải thích về việc bảo vệ nguồn nước, tiết kiệm quỹ đất cho con cháu và thấy thủ tục hỗ trợ kinh phí hỏa táng của thành phố rất nhanh chóng, mọi người đều đồng ý. Tang lễ diễn ra trang nghiêm trong vòng 48 tiếng, vòng hoa viếng cũng luân chuyển gọn gàng, vừa trọn nghĩa tình với người quá cố mà lại nhẹ nhàng, giữ sạch môi trường."
Để sự thay đổi trong nhận thức biến thành hành động thực tế, thành phố Đà Nẵng không chỉ dừng lại ở việc vận động mà còn ban hành những chính sách hỗ trợ tài chính rất cụ thể, thiết thực nhằm san sẻ cùng người dân. Theo Nghị quyết số 75/2026/NQ-HĐND, thành phố Đà Nẵng áp dụng các định mức hỗ trợ toàn diện cho các gia đình lựa chọn phương thức hỏa táng văn minh, trong đó ngân sách thành phố chi trả toàn bộ chi phí theo hóa đơn thực tế của cơ sở hỏa táng trên địa bàn. Các trường hợp đưa tang được hỗ trợ 1.000.000 đồng/trường hợp để chi trả cho việc di chuyển từ nơi quàn đến cơ sở hỏa táng. Cấp hũ đựng tro cốt miễn phí: Gia đình có nhu cầu sẽ được hỗ trợ hũ đựng tro cốt do Ban Nghĩa trang thành phố mua và cấp phát, với mức chi tối đa 750.000 đồng/hũ.
Chính sách nhân văn này được áp dụng rộng rãi cho người dân thường trú tại Đà Nẵng, các trường hợp tử vong trên địa bàn không có giấy tờ tùy thân hoặc không có thân nhân tiếp nhận, cũng như hỗ trợ hỏa táng các phần mộ thuộc diện di dời dự án, bào thai chết lưu. Việc cụ thể hóa bằng tiền mặt và hiện vật là động lực giúp tháo gỡ tâm lý lo ngại chi phí, giúp các gia đình có sự lựa chọn văn minh hơn, đảm bảo thuần phong mỹ tục gắn với môi trường sống trong sạch, bền vững.
Sức lan tỏa từ vai trò "đảng viên đi trước"
Mọi chủ trương lớn muốn đi vào đời sống một cách sâu rộng, trước hết cần những "đầu tàu" gương mẫu. Hiểu rõ điều đó, trong Công văn số 2253-CV/TU vừa ban hành, Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng đã đặt lên vai đội ngũ cán bộ, đảng viên một sứ mệnh đặc biệt: phải đi đầu và làm gương trong việc thực hiện nếp sống văn minh việc tang.
Sự gương mẫu của người đảng viên không phải là những khẩu hiệu khô khan, mà chính là hành động cụ thể khi gia đình có hữu sự. Tiếng nói thuyết phục nhất với quần chúng nhân dân chính là hình ảnh đám tang của gia đình, người thân cán bộ, đảng viên phải tiên phong, gương mẫu tuân thủ qui định về thời gian, môi trường,...; là sự chủ động từ bỏ thói quen rải vàng mã, tiền giấy trên đường tiễn đưa; là việc nghiêm túc tuân thủ quy định về âm thanh, an toàn giao thông,... để không làm phiền lòng xóm giềng.
Đặc biệt, Thành ủy Đà Nẵng yêu cầu kiên quyết bài trừ và xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng chức vụ, vị trí công tác để tổ chức tang lễ phô trương, lãng phí hoặc sử dụng công quỹ trái quy định. Việc tang của gia đình cán bộ, đảng viên phải là tấm gương sáng về sự giản dị, trang trọng, văn minh, loại bỏ hoàn toàn các hủ tục mê tín hay tệ nạn bài bạc.
Khi mỗi cán bộ, đảng viên từ nhận thức tự giác chuyển hóa thành hành động chuẩn mực trong chính gia đình mình, điều đó sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ đến từng ngõ hẻm, từng khu dân cư. Người dân nhìn vào sự gương mẫu của đảng viên sẽ thêm tin tưởng, đồng thuận và chủ động thay đổi những thói quen cũ; góp phần hướng đến một Đà Nẵng văn minh, hiện đại, thân thiện với môi trường.