Quang cảnh Kỳ họp thứ 6 (kỳ họp chuyên đề) HĐND thành phố khóa XI
Nghĩa trang là công trình hạ tầng phục vụ nhu cầu chung của cả cộng đồng, nhưng cũng là loại hình dự án luôn đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng khi lựa chọn vị trí và tổ chức triển khai trình tự, thủ tục, phương án đầu tư được các cấp, các ngành đánh giá kỹ lưỡng trước khi trình HĐND thành phố thông qua.
Trên cơ sở Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn, HĐND thành phố thông qua Nghị quyết 59/NQ-HĐND quyết định danh mục khu đất thực hiện đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo điểm b khoản 1 Điều 126 Luật Đất đai, là bước khởi đầu nhằm thu hút nguồn lực đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng đáp ứng nhu cầu và nguyện vọng của người dân.
Theo Phụ lục kèm theo Nghị quyết, dự án có diện tích sử dụng đất khoảng 141,9 ha tại xã Tam Anh và xã Đức Phú. Thành phố dự kiến tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2027, với thời gian thực hiện trình tự, thủ tục dự kiến 365 ngày, do Ủy ban nhân dân thành phố chịu trách nhiệm thực hiện.
Sơ đồ, vị trí dự án Nghĩa trang tại xã Tam Anh và xã Đức Phú
Điểm đáng chú ý, tại Điều 3 của Nghị quyết số 59/NQ-HĐND, HĐND thành phố giao Ủy ban nhân dân thành phố lưu ý nhiều nội dung có ý nghĩa trực tiếp đối với đời sống của người dân sinh sống gần khu đất dự án:
Bảo vệ nguồn nước và môi trường. Thành phố yêu cầu có phương án thu gom, xử lý nước thải khu mộ và nước thải từ cơ sở hỏa táng, phương án cấp nước và thoát nước mặt. Đây là những vấn đề thiết thực đối với sinh hoạt, sản xuất của các hộ dân quanh khu vực.
Kiểm soát khí thải và tạo khoảng cách an toàn. Nghị quyết nêu rõ việc xử lý khí thải lò hỏa táng và bố trí dải cây xanh cách ly nhằm đáp ứng yêu cầu về môi trường, cảnh quan và khoảng cách an toàn theo quy định. Dải cây xanh cách ly vừa góp phần giữ gìn không gian sống trong lành, vừa tạo vùng đệm giữa công trình với khu dân cư.
Phòng ngừa rủi ro thiên tai. Với đặc điểm một phần khu đất có địa hình đồi núi, thành phố yêu cầu đánh giá nguy cơ sạt lở trong quá trình triển khai, qua đó giảm thiểu rủi ro cho công trình và cho khu vực lân cận.
Bảo đảm an toàn giao thông và hạ tầng. Nghị quyết lưu ý phương án đấu nối tuyến đường dẫn vào nghĩa trang, bảo đảm hành lang an toàn đối với đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi và đường sắt tốc độ cao mà khu đất tiếp giáp về phía Đông Bắc, cùng các công trình hạ tầng kỹ thuật khác.
Hài hòa với các dự án lân cận. Dự án phải bảo đảm không chồng lấn ranh giới với dự án mỏ đất san lấp và dự án trồng dược liệu quy mô lớn ứng dụng công nghệ cao, đồng thời phối hợp triển khai đồng bộ với dự án khai thác mỏ đất san lấp để tránh mâu thuẫn. Cách tiếp cận này giúp bảo vệ các hoạt động sản xuất, sinh kế hiện có trong khu vực.
Một phương án quy hoạch Nghĩa trang (hình ảnh minh họa)
Công khai, minh bạch và chịu sự giám sát của cộng đồng
Ổn định đời sống người dân không chỉ nằm ở các giải pháp kỹ thuật mà còn ở niềm tin vào quá trình thực hiện. Nghị quyết giao Ủy ban nhân dân thành phố kiểm tra, rà soát, chịu trách nhiệm về tính chính xác của vị trí, ranh giới, diện tích và cơ cấu các loại đất; tổ chức đấu thầu công khai, minh bạch, đánh giá chính xác năng lực, kinh nghiệm của nhà đầu tư và chịu trách nhiệm về kết quả lựa chọn.
Cơ chế giám sát được thiết lập chặc chẽ nhằm phát huy hiệu quả dự án:
* Ủy ban nhân dân thành phố định kỳ báo cáo Thường trực HĐND thành phố vào ngày 30/6 và 30/11 hằng năm về việc thực hiện các danh mục đấu thầu dự án có sử dụng đất.
* Thường trực HĐND, các Ban, các Tổ đại biểu và đại biểu HĐND thành phố giám sát việc thi hành nghị quyết.
* Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố và các tổ chức chính trị - xã hội được đề nghị phối hợp tuyên truyền, giám sát việc triển khai.
Sự tham gia của Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội tạo thêm kênh để người dân tiếp cận thông tin, phản ánh ý kiến, qua đó góp phần giữ ổn định ở cơ sở trong suốt quá trình triển khai dự án.
Hướng tới một công trình hài hòa với cộng đồng
Nghị quyết số 59/NQ-HĐND cho thấy cách tiếp cận xuyên suốt của thành phố: phát triển hạ tầng xã hội phải đi cùng bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn và giữ gìn sự ổn định đời sống nhân dân. Việc đặt các yêu cầu về nước thải, khí thải, cây xanh cách ly, phòng chống sạt lở và phối hợp với các dự án lân cận ngay từ giai đoạn quyết định chủ trương là cơ sở để các bước tiếp theo được thực hiện bài bản, hạn chế tối đa tác động đến người dân.
Thời gian tới, việc triển khai nghị quyết một cách nghiêm túc, công khai và có sự giám sát chặt chẽ sẽ là thước đo quan trọng để dự án đạt được mục tiêu kép: đáp ứng nhu cầu của thành phố và đồng hành cùng người dân khu vực xung quanh trong suốt quá trình thực hiện.