Trưởng Ban Pháp chế HĐND thành phố trình bày báo cáo thẩm tra tại Kỳ họp 5 HĐND thành phố khóa X
Trong bối cảnh khối lượng công việc tăng khá lớn, yêu cầu pháp lý phức tạp, hàng trăm đầu việc phải xử lý trong thời gian rất ngắn; yêu cầu tiến độ khẩn trương đáp ứng phục vụ các nhiệm vụ thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy hành chính nhà nước và cơ cấu lại các đơn vị sự nghiệp công lập theo Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII) “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả” và các Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc triển khai Đề án hợp nhất tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng thành thành phố Đà Nẵng (mới) đảm bảo các bước theo lộ trình, yêu cầu chung của Trung ương. Với tinh thần trách nhiệm cao, sự đồng lòng của tập thể lãnh đạo Ban và thành viên Ban, Ban Pháp chế đã triển khai hiệu quả các nhiệm vụ theo phân công của Thường trực HĐND thành phố và các nhiệm vụ của Ban đề ra trong năm 2025, góp phần quan trọng vào kết quả công tác năm 2025 của Thường trực và HĐND thành phố.
Nhanh chóng kiện toàn và ổn định hoạt động của Ban sau khi hợp nhất thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp
Từ ngày 1/7/2025, thời điểm hợp nhất tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng (cũ), Ban Pháp chế được kiện toàn giai đoạn đầu với 01 Trưởng ban, 04 Phó Trưởng ban và 12 Ủy viên kiêm nhiệm. Khối lượng công việc thời điểm vừa hợp nhất tập trung vào công tác tham mưu Thường trực HĐND thành phố quyết định các vấn đề về tổ chức bộ máy các sở, ngành, phường, xã, về tổ biên chế nhân sự cấp xã, HĐND cấp xã…..một khối lượng công việc tăng đồng thời vào cùng một thời điểm trong khi bộ máy mới vừa được tổ chức lại. Nếu không bằng quyết tâm với công việc, bằng trách nhiệm của từng thành viên Ban thì khó để có kết quả đáp ứng về yêu cầu và tiến độ đề ra.
Trong các kỳ họp HĐND thành phố sau hợp nhất, từ kỳ họp thứ nhất đến kỳ họp thứ 5 (kỳ cuối năm 2025), Ban đã thẩm tra và trình HĐND ban hành 27 Nghị quyết, đáng quan tâm là việc đã chủ động phối hợp với Sở Tư pháp và các sở, ngành liên quan của thành phố kịp thời rà soát các Nghị quyết quy phạm pháp luật của HĐND thành phố Đà Nẵng (cũ) và tỉnh Quảng Nam để trình HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 19/NQ-HĐND ngày 12/8/2025 về việc áp dụng, bãi bỏ nghị quyết quy phạm pháp luật của HĐND thành phố Đà Nẵng (cũ) và HĐND tỉnh Quảng Nam do sắp xếp đơn vị hành chính. Việc sớm ban hành các chủ trương và rà soát các văn bản quy phạm pháp luật đã kịp thời phục vụ công tác điều hành, quản lý nhà nước bước đầu đảm bảo, việc triển khai nhiệm vụ chính trị năm 2025 của thành phố liên tục, không bị gián đoạn.
Cùng với các nhiệm vụ chính trị quan trọng trong việc xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp, trong giai đoạn này, Ban đã triển khai nhiều chuyên đề quan trọng như giám sát cơ chế phối hợp giữa các cơ quan thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử; giám sát việc thực hiện Đề án 153 và Nghị quyết 170/2024/QH15 về tháo gỡ khó khăn liên quan đến đất đai, dự án vướng mắc pháp lý; khảo sát về chính sách hỗ trợ cán bộ, công chức chịu tác động của việc sắp xếp đơn vị hành chính.
Ban cũng chủ động làm việc với nhiều sở, ngành và địa phương để kịp thời nắm bắt khó khăn trong giai đoạn đầu vận hành mô hình chính quyền 2 cấp, từ đó kiến nghị các giải pháp tháo gỡ phù hợp.
Tập trung chỉ đạo xử lý đơn thư
Năm 2025, Ban Pháp chế tiếp nhận 538 đơn thư, chiếm 47% tổng số đơn thư của Thường trực HĐND và các Ban. Đây là con số cho thấy mức độ tin tưởng của người dân đối với cơ quan dân cử.
Ban đã xử lý 534 đơn, trong đó nhiều vụ việc phức tạp liên quan đất đai, trật tự đô thị, khiếu nại hành chính… được chuyển đúng thẩm quyền, theo dõi đến cùng và hướng dẫn đầy đủ cho công dân. Việc xử lý đơn thư nhanh chóng, kịp thời đã góp phần giữ vững ổn định xã hội trong bối cảnh sáp nhập địa giới hành chính.
Ban Pháp chế làm việc với sở ngành liên quan xử lý đơn thư công dân
Thẩm tra chặt chẽ, phản biện mạnh mẽ
Trong năm, Ban đã thẩm tra tổng cộng 20 báo cáo và 45 tờ trình, dự thảo nghị quyết trình HĐND thành phố. Công tác thẩm tra được chuẩn bị kỹ, có sự tham gia của tất cả thành viên Ban, đảm bảo tính phản biện và khách quan.
Những nội dung chưa đạt yêu cầu, chưa đủ cơ sở pháp lý hoặc chưa phù hợp thực tiễn đều được Ban đề nghị chưa thông qua để tiếp tục hoàn thiện. Nhiều ý kiến thẩm tra của Ban đã được UBND thành phố tiếp thu, chỉnh sửa, nâng cao chất lượng nghị quyết ban hành.
Ngoài các chuyên đề, Ban Pháp chế còn tiến hành giám sát thường xuyên trên nhiều lĩnh vực trọng yếu: bảo đảm an toàn giao thông - PCCC dịp Tết; xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; sắp xếp đơn vị hành chính; thực hiện chính quyền đô thị… Những kiến nghị được đưa ra luôn có tính phản biện cao, bám sát thực tiễn.
Ban Pháp chế tổ chức buổi làm việc thẩm tra các tờ trình, báo cáo trước các kỳ họp HĐND thành phố khóa X
Hướng đến năm 2026
Xác định nhiệm vụ trọng tâm là tăng cường giám sát các lĩnh vực tư pháp, nội vụ, cải cách hành chính. Kiểm tra việc thực thi pháp luật tại cơ sở sau sáp nhập; đẩy mạnh tiếp xúc, tiếp nhận và xử lý đơn thư công dân; đổi mới phương pháp thẩm tra theo hướng chuyên sâu, dữ liệu hóa; kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù phù hợp với mô hình thành phố mở rộng; chuẩn bị tốt nội dung tổng kết nhiệm kỳ 2021 - 2026 của HĐND thành phố; tiếp tục tham mưu Thường trực HĐND thành phố các nội dung, phần việc liên quan đến hoạt động bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031; đồng thời giám sát công tác triển khai công tác bầu cử.
Bước sang năm 2026, với sự chủ động, trách nhiệm và tinh thần đổi mới, Ban Pháp chế HĐND thành phố Đà Nẵng, một lần nữa sẽ tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong hệ thống chính quyền địa phương, góp phần xây dựng thành phố hiện đại, an toàn, phát triển bền vững và phục vụ tốt hơn cho người dân./.
Thu Hà